Sen to bardzo ważny temat. Czasem nie zdajemy sobie sprawy jak bardzo zwłaszcza gdy mózg dopiero się rozwija. Jest konieczny do przeżycia a jego nieadekwatna do wieku ilość powoduje w relatywnie krótkim czasie zaburzenia psychiczne jak depresja, napady złości, impulsywne zachowania, zaburzenia kognitywne.

W dalszej perspektywie niedobór snu powoduje również nadwagę i otyłość.

Wcześniejsze badania wykazały że oglądanie telewizji (tabletu) wpływa na jakość, regularność i długość snu.

Dodatkowo zawartość merytoryczna programów czy bajek wpływa na jego jakość i może być przyczyna koszmarów sennych.

W 2009 roku Amerykańskie Towarzystwo Pediatryczne rekomendowały całkowity brak kontaktu z mediami (smartfony, tablety, tv) dzieciom poniżej 2 lat, a dla dzieci starszych ograniczenie czasu ekranowego do 1-2 h dziennie. W przypadku dzieci poniżej 8 roku życia należy dodatkowo zwrócić szczególna uwagę na brak agresji w oglądanych programach, bajkach czy grach ponieważ nie potrafią jeszcze odróżnić prawdziwego życia od fantazji.

W badaniu przeprowadzonym na grupie nastolatków wykazano, że czas ekranowy dłuższy niż 3h dziennie powodował znacznie większą ilość problemów ze snem w tym czasie w porównaniu do grupy młodzieży która czas spędzała inaczej. Wykazano że ilość zaburzeń snu i ich nasilenie rosną wraz z wydłużeniem czasu ekranowego.

Pierwsze duże badania kohortowe na grupie młodszych dzieci odbyły się dopiero stosunkowo niedawno (w 2014 roku) na uniwersytecie w Barcelonie. Badano dzieci przedszkolne i w wieku wczesno szkolnym.

Wykazano odwrotną korelację pomiędzy czasem ekranowym a długością snu we wszystkich badanych grupach.

Wieloletnia obserwacja pozwoliła stwierdzić dwa ważne wnioski:

Nasilające się zaburzenia snu wraz ze zwiększaniem ilości czasu przed tv

Dzieci którym zmniejszono czas spędzany przed ekranami uzyskiwały umiarkowaną poprawę jakości i czasu snu

Wnioski te potwierdziły się również dla oglądania w weekend.

W grupie dzieci od lat 4 do 10 dokonano jeszcze innej analizy. Nie tylko oceniono czas spędzony przed tv ale także nawyki telewizyjne jak np telewizor w sypialni, użycie telewizora do zasypiania, oglądanie tuż przed snem, oraz średni tygodniowy czas ekranowy i porównani to z wystąpieniem zaburzeń snu (wybudzanie w nocy, utrudnione zasypianie, zmniejszony czas snu, występowaniu koszmarów sennych). Oczywiście potwierdziły się przypuszczenia o wystąpieniu i nasilaniu się zaburzeń w przypadku oglądania tv tuż przed pójściem spać ale w mniejszym stopniu z samą średnią dzienną ilością czasu spędzonego przed tv.

Również inny naukowiec – Van den Bulck potwierdził korelację obecności tv w pokoju dziecka i jego oglądaniem z późniejszym zasypianie oraz krótszym czasem snu w weekendy.

Dodatkowo w innym uniwersytecie potwierdzono wpływ biernego narażenia na programy tv rodziców ( bierne czyli gdy dziecko słyszy ale nie ogląda) na zaburzenia snu wśród dzieci w wieku 5-6 lat.

Wykazano w badaniu wieloletnim także związek zwiększonego czasu ekranowego we wczesnym dzieciństwie z wystąpieniem i nasileniem się zaburzeń koncentracji i uwagi w wieku nastoletnim.

Proponuje się kilka możliwych przyczyn takich zjawisk. Pierwszym jest fakt że narażenie na jasny ekran przed samym snem powoduje zaburzenia wytwarzania melatoniny (hormonu snu).

Drugim powodem może być nadmierne pobudzenie przez oglądanie programów/ bajek co odsuwa potrzebę snu. Dodatkowo znaczenie może mieć tez sama treść oglądanych programów.

Wiele czynników może być przyczyną tych wyników badań i być może w najbliższym czasie nie dowiemy się dlaczego tak się dzieje.

Mimo to myślę ze powyższe wyniki badań pomogą nam wszystkim podjąć decyzję o znacznym ograniczeniu tv/tabletu oraz zaniechaniu oglądania przed snem. Zdrowy sen to podstawa zdrowego rozwoju naszych dzieci – zadbajmy o niego najlepiej jak się da!